Dlaczego ptaki stoją na jednej nodze?

 - Czy zauważyłaś, że ten łabędź stoi na jednej nodze?

- Tak, nie tylko on tam są dwie kaczki, które też stoją na jednej nodze.

- Rzeczywiście. Co on robi?

- Odpoczywa. Spójrz szyję położył na skrzydłach, a dziób schował w piórach. W ten sposób jest mu cieplej, w końcu jest zima. Ptakom zima bardzo doskwiera – to dla nich ciężki okres.

-A po co podkurczył nogę?

- Z tego samego powodu. Wiele ptaków tak robi. Dzięki temu chociaż w jedną nogę jest mu cieplej.  Co jakiś czas ptaki zmieniają nogę, aby uniknąć nadmiernego wychłodzenia.

-Oj przydałyby im się ciepłe getry…..

 

Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu

Czy muzeum musi być nudne? Ależ skądże! Wszystko zależy od tego jak do tego podejdziemy. Niestety poza nielicznymi chlubnymi wyjątkami w Polsce jest niewiele ekspozycji stworzonych z myślą o interakcji ze zwiedzającym. Zazwyczaj muzeum uczy nas tylko poprzez oglądanie eksponatów za szybką oraz czytanie często nudnych i naszpikowanych fachowym słownictwem opisów. Brak zarówno replik, które można by dotknąć czy poruszyć, strojów, które można by przymierzyć czy namiotów jaskiniowców do których można by wejść, aby przez chwilę poczuć się jak w dawnych czasach. Kustosze muzeów nie pamiętają, że człowiek uczy się poprzez wszystkie zmysły – brakuje zarówno muzyki, zapachów ziół czy możliwości dotknięcia materiałów czy sprawdzenia jak ciężka była zbroja. Zatem, aby dzieci wyrobiły pozytywne skojarzenia z muzeami potrzeba więcej aktywnego udziału nas – rodziców.

Oto przykład w jaki sposób można urozmaicić zwiedzanie muzeum z pozoru nudnego, bo archeologicznego:

“Zapraszamy was dziś do Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu , który znajduje się w Arsenale. Obejrzymy tutaj salę średniowieczną, aby zobaczyć jak żyli ówcześni ludzie. W muzeum macie do wykonania kilka zadań, a zatem nie będziecie się nudzić. Pamiętajcie, że niestety nie wolno wam dotykać eksponatów oraz replik.”

Weź ze sobą:

• notatnik oraz kredki/flamastry – zrób rysunki wszystkiego co cię zaciekawiło
• miarkę 3m.

Muzeum Archeologiczne

Ul. Cieszyńskiego 9 . budynek Arsenału. Sala średniowieczna.

W sprzedaży są bilety rodzinne – 15zł. Godziny otwarcia warto sprawdzić na stronie Muzeum Miejskiego Wrocławia. http://www.muzeum.miejskie.wroclaw.pl/. W poniedziałki muzeum jest nieczynne.

Zamek z podgrodziem.

Przyjrzyjcie się temu modelowi zamku z Barda Śląskiego. Dziś już niewiele po nim zostało, ale archeologowie wiedzą jak wyglądał i dlatego możemy oglądać jego rekonstrukcję. Zamki warowne w średniowieczu budowano często na wzgórzach lub skale. Jak sądzisz dlaczego? Czy łatwo jest zdobyć taki zamek? To tłumaczy po co budowano zamki. Budowane były dla obrony jego mieszkańców oraz ludzi mieszkających w pobliżu. Na zamkach mieszkali książęta lub rycerze z drużyną, czyli oddziałem średniowiecznych wojowników. Zamek był otoczony grubym kamiennym murem. Wejść na zamek można było tylko przez dobrze strzeżoną bramę. Często do bramy prowadził zwodzony most, a zamek okalała fosa. Kiedy zbliżał się wróg  mieszkańcy podgrodzia (czyli tych domków koło zamku) biegli się schować przed atakiem. Bramy były zamykane, most podnoszony i nikt nie mógł się dostać ani wydostać.

Zadanie: Wypatrz na modelu zamku: mur, blanki, bramę. Zajrzyj od góry i wypatrz wóz na zamku oraz wejście do budynków mieszkalnych.

Jeżeli chcecie zobaczyć jak ubierali się średniowieczni rycerze to musicie przejść na drugą stronę arsenału do Muzeum Broni i zobaczyć salę broni dawnej.

Rzygacze lub gargulce

Te sympatyczne kamienne stwory służyły do odprowadzania wody z rynny dachowej.  Chodziło o to, aby woda, która spływała po dachu domu nie spływała potem bezpośrednio po murze. Gargulce  często mają głowy fantastycznych smoków, lwów i innych stworów.

Zadanie: Zaprojektuj  w zeszycie własnego gargulca.

Zadanie: Podczas spaceru po mieście wypatrz inne gargulce.

Rekonstrukcja pochówku

W średniowieczu pod wpływem chrześcijaństwa zaczęto ludzi po śmierci chować do trumny i zakopywać – tak jak robimy to do dziś. Przyjrzyj się szkieletowi. Czy umiesz znaleźć czaszkę, żebra, zęby, kości placów u rąk? Czy w czaszce są wszystkie zęby? Jakiej wielkości jest ten szkielet.

Zadanie: Weź miarkę i zmierz wysokość szkieletu. Czy ten człowiek był wysoki?

W  średniowieczu ludzie byli niżsi niż obecnie. Źle się odżywiali i od dzieciństwa regularnie zdarzały im się okresy prawdziwego głodu. Dlatego przeciętny dorosły  mężczyzna miał 162cm.

Wnętrze chaty

Przyjrzyj się jak wyglądała typowa chata na wsi. Była zrobiona z drewna i pokryta słomą – jednym słowem bardzo łatwo się paliła.

• Jakie widzisz w chacie meble?  Czy są tutaj jakieś garnki, albo miski?
• Czy widzisz w chacie łóżko? Myślisz, że było wygodne? Czy widzisz czym jest zastąpiony nasz dzisiejszy materac? 
• Znajdź łódkę oraz łopatę. Spójrz jak są zrobione. Wszystkie te sprzęty ludzie robili własnymi rękoma nie kupowali ich w supermarkecie. Czy umiesz sobie wyobrazić świat, w którym musimy wszystko umieć zrobić sami?

Zadanie: Znajdź w gablotach rzeczy, które nadal używamy:

• Podkowę,
• Klucz,
• Grzebień,
• Buty,
• Kłódkę,
• Strzemiona.
• Drumla (czy wiesz do czego służy?)

Bardzo wciągająca mapę interaktywną Wrocławia sprzed wieków – pokazującą mury, baszty oraz kościoły i domy można zobaczyć w Centrum poznawczym Hali Stulecia we Wrocławiu.

 

Ćwir, ćwir

Oj ćwierkające można obecnie spotkać krzaczki. Całe aż bulgoczą od tego ćwierkania. Ale któż to na nich siedzi? Gdy usłyszycie takie ćwierkający krzaczek, przystańcie i przyjrzyjcie się cóż to za gromadka. Wcale nie łatwo ją wypatrzeć, bo na szaro-brazowym, gołym, zimowym krzaku dobrze ich nie widać. Kiedy jednak przystaniecie i zaczniecie obserwować szybko wypatrzycie gromadkę małych ptaszków. Poobserwujcie co będą robić? Czy ucichną? Czy zaczną powoli oddalać się od Ciebie w systematycznym tańcu przeskakując z gałązki na gałązkę?

 

Znajdź zwierzątko na tym drzewie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Czy widzisz zwierzątko na tym drzewie? Czy masz jakiś pomysł kto to może być?

 

Pies czy kot?

Jeżeli chcesz nauczyć się odróżniać ślady zacznij od śladów we własnej okolicy. Najpewniej znajdziesz tutaj ślady ludzi, pojazdów oraz zwierząt domowych. Czy umiecie wyśledzić ślady psa? A kota? Jak je rozróżnić? Spójrz na rysunek poniżej:

Ślady kota – Poduszka łapy kota przypomina trochę serduszko zaś opuszki placów są owalne. To co charakteryzuje ślady wszelkich kotów (również np. rysia) to brak pazurów. Koty mają taka niesamowitą umiejętność, że chowają pazury i wyciągają je tylko do ataku. Jeżeli będziesz śledzić kota to zauważysz, że koty chodzą …swoimi drogami. Będą wskakiwać na płoty, drzewa, zwinnie prześlizgiwać się między wąskimi barierkami. Koty nie chadzają stadami, ale w pojedynkę.  Jednym słowem nie tylko kształt łapy powie Ci, ze to kot, ale również zachowanie śledzonego przez ciebie zwierzęcia.

Ślady psa -odciski  palców są zdecydowanie bardziej pociągłe niż u kota i widać pazury. Znów obserwując te ślady zapewne zauważysz charakterystyczne zachowania. Psy biegną często środkiem chodnika, nie skradają się pod murem jak koty. Psy nie rzadko biegają w stadach (np duet duży pies z malutkim) lub idą w towarzystwie człowieka. Z powodu ogromnej różnorodności ras znajdziecie zarówno małe jak i duże łapy psów.

 

Ślady na śniegu

Uhu ha uhu ha nasza zima zła! Nareszcie przyszła i sypnęła śniegiem. Już nie trzeba wyjeżdżać w góry w jego poszukiwaniu. Zapraszamy Was zatem do zabawy śniegiem, która może też się stać ciekawą nauką. Jak zawsze zapraszamy do zadawania dzieciom wielu pytań i zachęcania ich do myślenia.

Trop to odcisk stopy lub łapy pozostawiony przez człowieka lub zwierzę. Ślady można robić w śniegu, błocie, mokrym piasku gorzej wychodzą np. na żwirze. Tropy to informacja dla prawdziwych przyrodników i odkrywców. Dzięki nim można dowiedzieć się gdzie szło zwierzę, jak szybko, jakiej było wielkości, czy miało wszystkie łapy zdrowe. I co najważniejsze wytrawny poszukiwacz wie jakie to było zwierzę i kiedy tędy szło. Trop może być świeży, a zatem pozostawiony niedawno i może być stary, a nawet bardzo stary tak jak skamieniałe odciski łap dinozaurów.

Jeżeli sami chcecie się stać przyrodnikami lub badaczami musicie dowiedzieć się co nieco o śladach.

Kierunek
Przyjrzyjcie się śladom na śniegu. Po czym wiadomo, w którym kierunku szedł człowiek lub zwierzę? Z ludźmi jest prościej, bo łatwo jest nam odróżnić piętę od palców. Jak jednak rozróżnić przód i tył łapy zwierzęcia. Przyjrzyj się poniższym rysunkom. Gdzie jest przód, a gdzie tył? Czy widzisz podobieństwa?
Czy wiesz już, w którym kierunku szło śledzone przez ciebie zwierzę?

Duży czy mały?
Jakiej wielkości są łapy, które obserwujesz? Weź centymetr i zmierz. Czy po wielkości łapy można powiedzieć jakiej wielkości jest zwierzę? Sprawdź to ze swoją rodziną. Narysuj na śniegu linię, a następnie poproś wszystkich członków rodziny, aby odcisnęli swoją stopę w śniegu tak, aby przy linii zaczynała się ich pięta. Kto ma największą stopę? Czy ten kto jest największy czy ten kto jest najmniejszy?

Jak widzisz, im większa osoba tym większa stopa. Dlaczego? Gdyż duże stopy potrzebne są do unoszenia dużego ciała. Więc po wielkości śladu można z dużym prawdopodobieństwem zakładać jakiej wielkości w przybliżeniu będzie zwierzę.

Ciężki czy lekki?
Kiedy już wyszalejecie się na sankach przyjrzyjcie się jakie robią ślady.  Pociągnijcie sanki po w miarę grubej pokrywie śniegowej. Odcinek z dzieckiem na sankach i krótki odcinek bez dziecka. Podejdźcie do miejsca, w którym dziecko zsiadło z sanek. Przyjrzyjcie się śladom. Czym się różnią?
Tłumacząc zachęcaj dziecko do używania takich pojęć jak „płytki” i głęboki”. Zastanówcie się co jeszcze może być płytkie lub głębokie. Sprawdźcie jakie macie kieszenie w ubraniach – płytkie czy głębokie? A może wypatrzycie dziury w drodze? Są płytkie czy głębokie?

Kiedy już pojęcia płytki i głęboki są wam znane zastanówcie się dlaczego jeden ślad jest płytszy, a drugi głębszy? Jaki ślad robi ciężka osoba a jaki lekka. Co by się stało gdyby lekka osoba miała dużą ciężką torbę na plecach?

Teraz już wiesz, czy śledzone przez ciebie zwierzę jest lekkie czy ciężkie. Oczywiście już wcześniej mogłeś mieć podejrzenia, gdyż zwierzęta o dużych, masywnych łapach zazwyczaj są cięższe od tych z malutkimi łapkami.

Jak szybko?
Obserwując ślady można nie tylko dowiedzieć się gdzie, ale również jak szybko przemieszczało się zwierzę. Czy obserwujesz powoli idące, a może szybko biegnące stworzenie? Do analizy znów będzie ci potrzebny nie zadeptany śnieg. Przejdź się po nim powoli, potem obok przejdź się szybciej, a ostatni rząd śladów zrób biegnąc. Czym się różnią od siebie?

Ślady powolnego marszu są blisko siebie im szybciej biegniesz tym odległość między odciskami stóp/butów zwiększa się. Same ślady też się różnią. Idąc człowiek stawia najpierw pietę, a potem palce, gdy biegniemy najpierw stawiamy palce.  Również zwierzęta inaczej stawiają nogi gdy idą i jak biegną.

Życzymy wspaniałej zabawy podczas śledzenia tropów nawet tych w najbliższej okolicy.

Oglądamy ślady na śniegu. Które są głębsze?

 

Patronat Miejsc Dzieci

Portal Miejsca Dzieci objął blog Podróże z Mamą i Tatą patronatem. Dziękujemy za uznanie i obiecujemy, że będziemy się bardzo starać, aby poziom był równy, a historie ciekawe.

 

 

Karmimy sikorki

Uhu ha, uhu ha nasza zima zła! Spadł śnieg i jest już mroźno na dworze. Trudniej jest ptakom znaleźć pożywienie. To dobry moment, aby zacząć dokarmiać ptaki. Nie wystawiajcie karmników na balkony, bo nie ogonicie się potem od gołębi, ale możecie wywiesić siatkę z orzechami lub innymi nasionkami, za która wdzięczne wam będą wszystkie ziarnojady.

Niezwykłe akrobacje wyprawiać przy nich będą sikorki bogatki (widoczna na zdjęciu), ale i wróble oraz mazurki nie omieszkają spróbować się do tych smakołyków dobrać. Jednakże na siatce nie uda im się utrzymać, jeżeli jednak powiesicie im coś odrobinę mocniejszego np. wytniecie w plastikowej butelce otwór (zabezpieczcie brzegi) i wysypiecie dno ziarnem, a butelkę powiesicie to chętnie z niej skorzystają.

 

Czy wiecie jak odróżnić sikorkę bogatkę? Ma ona charakterystyczny żółty brzuszek z czarnym paskiem przez środek. Podobno im szerzy pasek tym ważniejsza sikorka – ma pierwszeństwo w dziobaniu.Pewnie mi nie uwierzycie, ale sikorki są padlinożercami! Jak to!  – zawołacie – te śliczne małe ptaszki. Przecież słonina, która tak chętnie skubią jest ze zwierzęcia. Sikorki, które żyją w lesie, gdy tylko wypatrzą padlinę zjawiają się tam prędko, by coś dla siebie wyskubać.

Siatkę można powiesić na haku na balkonie, ale warto również wziąć pod uwagę powieszenie smakołyków na niedalekim drzewie, które możecie obserwować przez okno. Pamiętajcie, aby jedzenie wywieszać w miejscu niedostępnym dla drapieżników np. kotów.

Jedzenie powinno się wymieniać. Szczególnie słoninę, gdyż z czasem się psuje, a przecież nie chcecie, aby wasze sikorki się potruły. Jeżeli nie będziecie regularnie dokładać do siateczek, w pewnym momencie ptaki się zniechęcą, więc pamiętajcie regularnie dosypywać smakołyków.

Życzę miłych obserwacji.

 

Co jedzą ptaki zimą?

Dziś zapraszamy Was na spacer do zimowego parku. Ponieważ nie ma liści, a ptaki oswoiły się i garną się do ludzi z nadzieją na jedzenie wiele rzeczy jest łatwiej zaobserwować. Pamiętajcie mieć oczy i uszy szeroko otwarte. Aby obserwować ptaki trzeba również odrobiny cierpliwości i spokoju. Jeżeli będziecie się głośno zachowywać i wykonywać gwałtowne ruchy możecie zapomnieć o podglądaniu ptaków.

Ćwiczymy uszy
Stańcie w parku na chwilę i zamknijcie oczy. Postarajcie się nic nie mówić i nie ruszać. Co słyszycie? Samochody? Ludzi rozmawiających? Szum drzew? Odgłosy ptaków? Postójcie tak chwilę wasz mózg musi przyzwyczaić się do zdobywania informacji z ograniczonej ilości zmysłów. Czy słyszysz teraz lepiej? Może wyłowiłeś jakiś nowe zaskakujące odgłosy? Czy słyszysz jak się głos zmienia, gdy się ktoś od ciebie oddala i zbliża? Spróbujcie posłuchać uważnie w kilku miejscach parku. Czy odgłosy się od siebie różnią?

W parku na trawnikach, ścieżkach oraz na drzewach zaobserwujecie duże czarne ptaki o mocnych dziobach. To gawrony. Przyjrzyjcie się jak żerują. To prawdziwi grzebacze. Swoimi grubymi dziobami rozgrzebują sterty liści i wyszukują co jest pod nimi. Czasami stukają nimi w twardsze znaleziska lub odlatują z co lepszymi kąskami, aby w samotności dostać się do nich. Krok w krok wędrują za nimi drobniejsze, wszędobylskie kawki. Przyjrzyjcie się co robią kawki, jak wspaniale kręcą głowami jakby jeszcze dokładniej chciały wszystko zobaczyć. Gdy tylko gawron odejdzie od swojej rozgrzebanej kupki liści zaraz podchodzą tam kawki, aby sprawdzić czy czegoś nie przeoczył.

Gdy przyjrzycie się ptakom siedzącym na drzewach zauważycie, że dłubią dziobami w korze drzew. Szukają jak tu się dostać pod spód. Pod spodem zaś są łakome kąski – owady, które drzemią w cieple i starają się przetrwać zimę lub ich jaja.

Na krzaczkach usłyszeć można chmary malutkich ptaszków. Ostrożnie się do nich zbliżajcie, bo są bardzo płochliwe. To wróble lub mazurki. Jak je rozróżnić. Otóż mazurki mają czarną plamkę na policzku, a wróble mają cały policzek szary. Latają całymi stadami, ale zaobserwować je niełatwo, gdyż ich upierzenie je doskonale maskuje, gdy siedzą na gołych krzaczkach. Na krzakach często wypatrzycie różnokolorowe kuleczki to owoce tych roślin. Niektóre z nich są wspaniałym uzupełnieniem zimowej diety ptaszków.

Innym malutkim ptaszkiem, którego dojrzycie wśród drzew jest sikorka. Najczęściej spotykana sikorka bogatka ma czarną czapeczkę i żółty brzuszek z czarnym paskiem pośrodku. Obserwacja sikorek w akcji to czysta przyjemność, gdyż te radośnie ćwierkające ptaszki potrafią zawisnąć do góry nogami, aby dostać się do pożywienia. Zimą, aby przyciągnąć sikorki warto powiesić za oknem lub na pobliskim drzewie siatkę z ziarnami lub orzechami. Jeżeli tylko ją wypatrzą na pewno będą chętnie przylatywać i posilać się wyprawiając przy tym niezwykłe akrobacje.

Jeżeli macie trochę szczęścia to wysoko na drzewach wypatrzeć można również pięknie upierzoną ziębę. Ten malutki ptaszek występuje w ogrodach i parkach, chociaż my wypatrzyliśmy je na Wyspie Piaskowej we Wrocławiu, więc w samym centrum miasta! Zięba ma niebiesko-szara czapkę i czerwone policzki. Jak się dokładnie przyjrzycie to zauważycie też fragmenty zielone, ceglaste, a nawet różowe! Jeżeli wypatrzyłeś ziębę to przystań i wsłuchaj się w jej śpiew to piękny świergot przypominający “ci-ci-cit-cit-tjut-tjut-tjuttjutjutju-citirjit”. Zięba zimą szuka głównie nasion, co jest trudne, gdy spadnie śnieg.

Jeżeli park, do którego się wybraliście ma nie zamarznięty staw to warto do niego podejść i przyjrzeć się co jedzą ptaki wodne, które masowo u nas zimują. Czy zauważyliście jak kaczki od czasu do czasu wsadzają głowę pod wodę i wystawiają do góry kuper? Ten śmieszny zwyczaj to sposób na szukanie pożywienia głębiej pod wodą. Kaczki są roślinożerne i żywią się wodną roślinnością. Przyjrzyjcie się też łabędziom. Czy one też wsadzają głowę głęboko pod wodę? Nie łabędzie nie nurkują, ale za pomocą swojej długiej szyi zbierają jedzenie z powierzchni wody.

Zarówno kaczki jak i wszędobylskie mewy walczą o rzucane im przez ludzi jedzenie. Mewy potrafią złapać jedzenie w locie lub wyszarpać je z dzioba innemu ptakowi. Dlatego ptaki tak szybko łykają kawałki chleba nawet gdy są bardzo duże.
Zimą kaczki można spotkać na spacerach po parku. Wędrują po zasypanych trawnikach i przeczesują dziobami liście w poszukiwaniu smacznych kąsków.

Życzymy miłych spacerów i obserwacji!

 

Łapo-ptasi quiz i eksperyment

Jakiś czas temu zachęcaliśmy Was, abyście podczas spaceru nad rzeką lub fosą przyjrzeli się ptasim łapom. Czy pamiętacie do jakich wniosków doszliśmy? No to czas na mały quiz.

Jak wygląda łapa kaczki krzyżówki?

a) jest długa i nie ma błony między palcami

b) jest krótka i ma błonę między palcami

c) jest krótka i nie ma błony.

Odpowiedź prawidłowa B

Po co łabędź lub mewa mają błonę między palacami?

a) bo łatwiej jest wtedy chodzić po ziemi.

b) bo łatwiej jest pływać.

c) bo łatwiej jest złapać się gałęzi.

Odpowiedź prawidłowa B

Czas zatem na małe badanie w domu czy rzeczywiście łatwiej się pływa z błona pławną między palcami. Proponuję Wam skonstruowanie dwóch łap z błoną i bez błony. Oczywiście nie będą one idealną kopią ptasiej łapy . Pokażą nam jednak proste zasady działania błony.

Zanim zabierzemy się do dzieła zastanówcie się razem dlaczego zupę jemy łyżką, a nie widelcem? Co się stanie, gdy spróbujemy zjeść zupę widelcem? Pięknie wycieknie! nieprawdaż!

Materiały:

• butelka plastykowa
• taśma klejąca
• nożyczki

Na butelce narysuj dwie łapy ptaka z trzema palcami. Wytnij nożyczkami (aby zacząć przebij butelkę nożem). Palce jednej łapy oklej taśmą klejącą, tak jakby miała błonę pławną

Nalej do miski lub wanny dużo wody. Sprawdź która z “łap”przesuwa więcej wody, a przez która łapę więcej przecieka. ptak, który ma łapę, która przesuwa więcej wody będzie się szybciej przesuwał. Czy teraz już rozumiesz dlaczego ptaki wodne mają błonę pławną między palcami?