Miejsce: Karkonosze, góry
Informacje dla rodziców:
Trasa łatwa, ale jest kilka ostrzejszych podejść.
Czas : 1,5h spokojnym spacerem w jedną stronę. 1,7km w jedną stronę. Najłatwiejsze są szlaki czerwony i papieski. Trudniejszy szlak zielony (dziedzictwa naturalnego) i czarny są o tyle ciekawsze, że idąc wzdłuż nich znajdziecie Zbójecką Grotę i Zbójeckie Skały.
Dojazd PKP i PKS do Jeleniej Góry dalej autobusem MZK do Sobieszowa
Samochodem – parking w Sobieszowie płatny, dookoła dużo barów i pizzeria.
Cennik:
Na szczycie schronisko, gdzie można się posilić czy kupić napoje, ale jak to w schroniskach drogo. Wejście na Chojnik bilet normalny 5zł, ulgowy 3zł. Trzeba również zapłacić za wstęp do Karkonoskiego Parku Narodowego (aktualny cennik sprawdź na http://www.kpnmab.pl/pl/oplaty-za-wstep-do-kpn,198).
Zamek otwarty przez cały rok z wyjątkiem stycznia i lutego, ale godziny otwarcia lepiej sprawdzić na http://www.chojnik.pl/. Latem mają tutaj miejsce Turnieje Rycerskie, które na pewno dodają miejscu kolorytu. Wzdłuż trasy biegnie ścieżka dydaktyczna, z która warto się zapoznać i wykorzystać do wspólnych rozmów.
Informacje dla dzieci:
Wyruszamy na zamek. To niestety są już tylko ruiny, ale kiedyś mieszkali tutaj prawdziwi rycerze. Zamek Chojnik jest na górze, na którą musimy się wspiąć.
Co to jest zamek?
Zamek to budowla wybudowana dawno temu w średniowieczu. Zamek ma grube mury i zamykaną bramę, aby nie każdy mógł do niego spokojnie wejść. Zamki mają zazwyczaj również wysokie wieże, aby można było z góry obserwować okolicę. Ponieważ na zamkach mieszkali królowie, książęta lub rycerze, a czasami też zbójnicy razem z nimi mieszkało też wiele innych ludzi – żony, dzieci i służba ludzie którzy gotowali, sprzątali, zajmowali się końmi etc.
Mówi się, ze zamek miał funkcję mieszkalną – mieszkali tam ludzie i obronną – można go było bronić przed wrogami.
Pytanie: Jak sądzisz dlaczego zamek jest na górze?
Chojnik jak wiele innych zamków jest wybudowany na skale, aby bardzo trudno było go zdobyć wrogom. Ze szczytu widać całą okolicę i przy okazji kto najdeżdża.
Wędrować będziemy po Karkonoskim Parku Narodowym. Jest to dom wielu roślin i zwierząt. Ty zapewne też chciałbyś, aby ktoś kto przyszedł do Twojego domu nie niszczył go. Tak samo ludzie będąc gośćmi w lesie powinni przestrzegać pewnych zasad. Są one opisane na tej tablicy. Nie musisz umieć czytać, aby zrozumieć te zakazy. Obejrz obrazki na tablicy i powiedz co wolno, a co nie wolno w Parku Narodowym.
Ruszamy szlakiem. Czy widzisz na drzewach dwa białe pasy, a w środku jeden zielony? To jest szlak zielony. Jak sądzisz jak będzie wyglądał szlak żółty? A jak niebieski? Jeżeli teraz spojrzysz na mapę zobaczysz, że tutaj też zaznaczone są kreski zielone. W ten sposób na mapie zaznaczony jest zielony szlak. Pamiętaj, że w Parku Narodowym nie wolno schodzić ze szlaku.
Co widzisz na tym zdjęciu?
Na mchu leżą opadłe z drzewa igły oraz bukiew. Skorupki bukwi przypominają trochę kwiatki. Po otwarciu wysypały się z nich małe nasionka. Jeżeli znajdziesz takie skorupki na ziemi obejrz je dokładnie. Bukiew to orzeszki drzewa zwanego bukiem. Rozejrz się dookoła zapewne gdzieś w pobliżu rosną, albo tuż nad Twoją głową. Buki rozpoznasz po pięknej srebno-szarej, gładkiej korze. Jeżeli jest późna wiosna lub lato buki pokryte są soczystą zielenią. Smakowite orzeszki bukwi to doskonała przekąska dla wielu zwierząt uwielbiają je zarówno ptaki np. sójki, zięby, drobne ssaki np. myszy czy wiewiórki, ale nie wzgardzą nimi też jelenie. Jeżeli obierzesz orzeszek bukwi to spróbuj go zjeść – jest całkiem smaczny, ale nie wolno ich jeść w dużych ilościach. Można z ich kolczastych skorupek w domu zrobić śmieszne konstrukcje lub czapki dla kasztanowych ludzików.
Przystanek – tablica dydaktyczna: Drzewa iglaste
Przy tym wspaniałym punkcie widokowym na Karkonosze stoi ciekawa tablica. Obejrz ją razem z rodzicami. Teraz rozejrz się dookoła czy możesz znaleźć szyszki świerka, sosny i modrzewia?
Szyszki świerka są brązowożółte i podłużne. Jeżeli znajdziesz taką szyszkę oskubaną, to znaczy, że ktoś z niej jadł nasionka. Jeżeli sam rozłamiesz taką szyszkę i zaczniesz ją oskubywać z łusek zobaczysz, że w środku są nasionka. Z tych nasionek mogą wyrosnąć małe drzewka. Stanowią też doskonały pokarm dla wielu zwierząt leśnych. Szyszki czasami spadają, a czasami zostają na drzewie przez całą zimę, nasiona wysypują się z nich, gdy dojrzeją w październiku.
Czy znajdziesz małe, kuliste szyszki sosny? Szyszki te, gdy się otworzą wyglądają trochę jak miniaturowe drzewka. Czy znalazłeś szyszki jodły? Dlaczego nie? Jeżeli wczytacie się w opis na tablicy na pewno znajdziecie odpowiedź!
Przyjrzyj się temu zdjęciu. Czy znajdziesz podobne drzewa na szlaku? Co to za rysunek namalowany jest na drzewie? Kto go wykonał? Jeżeli sam/a znajdziesz podobne rysunki wyjmij swój blok i kredki i spróbuj je odrysować. Tworzą niezwykłe ścieżki i labirynty. Niestety ten artysta to kornik drukarz – mały owad, który niszczy drzewa. Czy masz swoja lupę ze sobą? Jeżeli tak to przyjrzyj się tym rysunkom, może znajdziesz tam korniki, gdy ryją kolejne tunele. Uważaj są bardzo małe mają 4-5mm.
Na zamku
Dotarliśmy na zamek. Niezłe było to podejście. Teraz widać już grube mury i bramę. Wyobraź sobie, że przenosimy się w czasie do XIV wieku. Wtedy las, a dokładnie wielka puszcza porastała całą okolicę. Nie tylko górę, na której jest obecnie Chojnik, ale też całą okolicę. Nie było tak wielu domów, pól, łąk i dróg.Wyobraź sobie, ze jesteś księciem, który stworzył silne księstwo. Zależy Ci na tym, aby je bronić i chronić.Pamiętaj, że w owym czasie nie ma strzelb, karabinów ani helikopterów są rycerze na koniach, miecze i łuki. Co wartoby było zrobić, aby chronić swoje księstwo? Otóż książę jaworsko-świdnicki Bolko II postanowił wybudować wiele zamków, gdzie mieszkałyby załogi żołnierzy. Ci żołnierze musieliby obserwować okolice, być w kontakcie z sąsiednimi zamkami i oczywiście być gotowi do walki i obrony zamku. Jednym z takich zamków był Chojnik.
Przyjrzyj się z czego Chojnik jest zbudowany? Głównie z kamienia. Stoi na litej skale. Z południowej strony zamku jest pionowa skalista ściana. Zamek tylko przez swoje położenie jest trudny do zdobycia. Co jeszcze utrudnia zdobycie zamku?
Jak sądzisz po co zamkowi grube mury? Do czego służy brama? Czy brama jest jakoś specjalnie chroniona? Przyjrzyj się bramie tego zamku. Co wypatrzyłeś?
Wchodzimy do środka. Niestety zamek Chojnik to ruina i to od kilku stuleci. W 1675roku zamek spłonął po uderzeniu pioruna i nigdy go nie odbudowano. Dlatego dziś trudno sobie wyobrazić, że można było w nim mieszkać. Mieszkańcy borykali się z kilkoma utrudnieniami. Po pierwsze nie ma tu studni. Skąd zatem brano wodę? Na terenie zamku były skalne cysterny, w których gromadzono wodę. Zapewne nie łatwo było też taki zamek ogrzać. Co prawda dookoła są lasy, a zatem też dużo drzewa do palenia. Zamek jest jednak duży i zapewne było w nim większość czasu zimno. No i ostatnim problemem jest ten, który po dziś dzień mają osoby prowadzące tutaj schronisko. Wszystko trzeba przynieść na plecach lub dowieźć.
Zamek nie tylko był ochroną i ostoją dla okolicznej ludności. Niestety często się zdarza, że takie miejsca zamieszkują rozbójnicy. I tak tez było w XV wieku z Chojnikiem mieszkający tutaj Schaffgotschowie napadali na okoliczną ludność i przejeżdżające karawany kupieckie.
Kiedy wejdziecie na sam szczyt wieży zobaczycie wspaniały widok na góry i okoliczne doliny.Tak wysoka wieża to punkt obserwacyjny dla żołnierzy lub rozbójników.
Wąwóz Myśliborski koło Jawora, znajdujący się w paśmie gór Kaczawskich, to doskonałe miejsce na jednodniowy wypad dla rodziny nawet z małym dzieckiem (wózek z dużymi kołami da radę, 3latek też). Znajduje się tutaj również 10km trasa rowerowa. Zaraz koło płatnego parkingu (5zł za dzień) rozpoczyna się wytyczona ścieżka dydaktyczna do wąwozu. Na 12 tablicach znajdziecie informacje o zlodowaceniach, ruchach górotwórczych roślinności oraz zwierzętach, które można tutaj spotkać. Zaraz na początku trasy znajduje się też doskonałe miejsce na piknik i ognisko – Słoneczna Łąka. Jeżeli jednak postanowicie wyruszyć dalej to czeka Was sporo atrakcji. Poza samym wąwozem warto wspiąć się na elfie skałki – punkt obserwacyjny skąd roztacza się widok na okoliczne lasy. W lasach występują sarny i jelenie oraz coraz rzadziej spotykane w Polsce muflony. Wiosną, w maju zachwycą Was całe łany zawilców gajowych.
Potok Jawornik tworzy tutaj wiele malowniczych zakątków. Na trasie wielokrotnie przechodzimy przez mostki. Daje to szansę na śmieszną zabawę w “misie patysie”, na która pomysł zaczerpnęliśmy z “Kubusia Puchatka” A.A. Milne. Każdy uczestnik wybiera patyk (najlepiej aby się różniły) i na “trzy ” wszyscy wrzucają je po jednej stronie mostku. Obserwujemy co się dzieje z patykami – czy płyną czy tez wpadły w wir. Wygrywa ten patyk, który pierwszy przepłynął pod mostkiem.
